LCD-monitoren per paneltype

Een van de belangrijkste criteria bij het kiezen van een LCD-monitor voor CMS is het paneltype.

Het LCD-panel is het belangrijkste onderdeel van elke LCD-monitor. LCD-panels zijn beschikbaar in drie verschillende varianten: 

  • IPS
  • VA
  • TN


In de volgende tabel wordt een overzicht gegeven van alle kenmerken van elk paneltype:

Print tafel
IPS VA TN
Kijkhoek (Kleurverschuiving) Uitzonderlijk goed (bijna geen kleurverschuiving) Zeer goed (geringe kleurverschuiving) Goed (merkbare kleurverschuiving)
Reactietijd Goed Uitzonderlijk goed Uitzonderlijk goed
Contrastverhouding ca. 500:1 1000:1 of hoger 1000:1 of hoger
Gamut (kleurengamma) onafhankelijk van paneltype
Prijs Hoog Gemiddeld Laag

In grafische toepassingen is de kijkhoek bijzonder belangrijk, vooral wanneer meerdere personen vanuit verschillende richtingen op het computerscherm moeten kunnen kijken. De kleuren van IPS-beeldschermen blijven grotendeels hetzelfde wanneer het scherm wordt bekeken vanuit verschillende richtingen, of u nu van boven, van onderen, van links of van rechts kijkt. Bij VA- en TN-schermen kunnen echter wel veranderingen in kleurweergave waarneembaar zijn.

Bij grote breedbeeldmonitoren kan het voor kijkers die recht voor de monitor zitten, soms lijken alsof de kleuren vanuit het midden richting de randen afwijken, omdat de kijker verschillende gebieden van het scherm vanuit verschillende hoeken te zien krijgt.

U kunt dan het contrast wel vergroten, maar dit heeft niet altijd het gewenste effect. Wanneer de contrastverhouding te hoog is, worden sommige helderheidsgradaties te duidelijk weergegeven waardoor beelden te gestructureerd lijken en het lastig is om de kleur van het scherm en die van het eindproduct te vergelijken. Ook de mogelijkheid om contrastverhoudingen aan te passen kan dus een criterium zijn om te kiezen voor een kalibreerbare monitor.

Rekening houdend met deze aspecten wordt aanbevolen om voor grafische toepassingen gebruik te maken van IPS- en VA-monitoren.


Verschillen per LCD-monitor op basis van kleurengamma

Vergelijking van afzonderlijke dekking van kleurruimtes

Moderne monitoren kunnen wat kleurengamma betreft, worden onderverdeeld in drie groepen.

  1. Adobe RGB-kleurengamma
  2. sRGB-kleurengamma
  3. Kleurengamma is minimaal gelijk aan sRGB, maar kleiner dan Adobe RGB

Het Adobe RGB-kleurengamma wordt aangeduid met de rode driehoek en het sRGB-kleurengamma wordt aangeduid met de blauwe driehoek.

Er is ook nog een derde, wijd verspreid kleurengamma opgenomen in de NTSC-standaard en dit gamma wordt onder meer gebruikt in video- en televisieapparatuur. De groene driehoek in de diagram markeert een waarde van 92% van het NTSC-kleurengamma. De JMPA-kleuren die in de diagram worden getoond, geven het typische CMYK-kleurengamma weer. Bij de keuze van het kleurengamma moet rekening worden gehouden met de vereisten voor de toepassing en de omgeving. Als u alle kleuren van Adobe RGB-gegevens of CMYK-afdrukgegevens wilt weergeven, hebt u een monitor met Adobe RGB-kleurengamma nodig.

Zelfs als een monitor 92% van het NTSC-kleurengamma kan weergeven, zal deze niet in staat zijn om de levendige groentinten van het Adobe RGB-kleurengamma of het heldere geel van het CMYK-kleurengamma te tonen.

Tijdens een later seminar zullen we ons onder meer bezig houden met de methoden voor het gebruik van monitoren met een breed kleurengamma.


Voor gebruik in een CMS is monitorkalibratie vereist

Voor gebruik in kleurbeheersystemen (Color Management System, CMS) is kalibratie van beeldschermen onontbeerlijk en deze kan worden uitgevoerd op twee verschillende manieren: Softwarekalibratie of Hardwarekalibratie.

Meer informatie over Kalibratie

Alles over monitorkalibratie

Een monitor kiezen die geschikt is voor softwarekalibratie

1. Kies een LCD-monitor waarvan u de kleurinstellingen kunt aanpassen.

LCD-monitoren geven kleuren weer die bestaan uit combinaties van rood (R), groen (G) en blauw (B). De kleurweergave wordt aangepast door de versterking (m.a.w. de helderheid) van de afzonderlijke RGB-kleuren te verhogen of te verlagen. Na de selectie van de kleurtemperatuur van de wittoon, een zeer belangrijke stap in de aanpassing door monitoren, wordt de kleurweergave aangepast door de betreffende RGB-kleuren te versterken of juist af te zwakken.

Voor een koude wittoon wordt bijvoorbeeld de weergave van blauw versterkt.

En voor warm wit wordt de kleur rood versterkt. Omdat dit soort aanpassingen echter niet bij alle beeldschermen mogelijk zijn, is het de moeite waard om hier rekening mee te houden bij het uitkiezen van een monitor.

2. Kies een LCD-monitor waarvan u de luminantie kunt instellen op de gewenste waarden.LCD-Monitore haben eine sehr hohe Leuchtdichte und erlauben damit eine sehr helle Bildwiedergabe. Dies führt dazu, dass sich die Helligkeit bei vielen Monitoren nur in begrenztem Maße reduzieren lässt. Dieser Aspekt ist wichtig für die Wahl eines Monitors.


Moderne LCD-monitoren beschikken over een zeer hoge luminantie waardoor ze beelden zeer helder kunnen weergeven. Dit heeft echter wel als gevolg dat bij veel monitoren de helderheid zelf maar in beperkte mate kan worden aangepast. Ook dit is een belangrijk aspect om in overweging te nemen wanneer u een monitor kiest.

Gewone lichtbronnen hebben soms zo'n lage helderheid dat het praktisch onmogelijk is om het beeld van het scherm overeen te laten komen met de kleurweergave op papier. In het onderstaande voorbeeld wordt het schermbeeld van de afgedrukte foto's in het midden weergegeven met een hoge helderheid. Bij het kiezen van een LCD-monitor is het zeer belangrijk om een model te selecteren waarvan de luminantie kan worden ingesteld op geschikte waarden.

Instelbaarheid van luminantie bij LCD-monitoren

3. Kies een LCD-monitor met de best mogelijke helderheidsgradaties.

Softwarekalibratie omvat niet alleen het instellen van een goede wittoon, maar ook het realiseren van optimale helderheidsgradaties. Het is daarom van een belang om een monitor te kiezen die beschikt over goede gradatie-eigenschappen zonder tonaliteitsafname of -versmelting (Banding).

Grijswaarden vergelijken: optimale helderheidsgradatie tegenover slechte gradatie-eigenschappen

Helaas is het zo dat bij vele monitoren de helderheidsgradatie af fabriek niet goed is ingesteld. Dit komt met name naar voren bij de weergave van zeer fijne beeldstructuren, zoals haren of vouwen in stof.

Het wordt daarom ook aangeraden om een monitor te kiezen die in de basisinstelling reeds beschikt over goede gradatie-eigenschappen.

Een monitor kiezen die geschikt is voor hardwarekalibratie

Een voordeel van hardwarekalibratie is dat u met behulp van gespecialiseerde software en met geschikte hardware (m.a.w. een geschikte monitor) zeer eenvoudig een uiterst nauwkeurige kalibratie kunt uitvoeren.

Bij hardwarekalibratie worden belangrijke CMS-eigenschappen zoals de kleurtemperatuur (witbalans of witpunt) en de luminantie automatisch geconfigureerd. Als deze eenvoudige aanpassingen niet met de vereiste nauwkeurigheid worden uitgevoerd of als de profielen voor het kleurbeheersysteem niet op de juiste manier zijn voorbereid, zal de kalibratie uiteindelijk niet het gewenste resultaat hebben.

Ook monitoren die speciaal zijn ontwikkeld voor hardwarekalibratie kunnen enorm van elkaar verschillen en daarom kunt u het beste de monitor kiezen met de meest overtuigende prestatie-eigenschappen.

Themaoverzicht

Een kleurbeheersysteem is een geïntegreerde oplossing die speciaal is ontworpen om een consistente kleurweergave te realiseren voor alle invoer- en uitvoerapparatuur.

Naar het artikel

In hoeverre variëren monitoren van elkaar wat betreft panel-type, kleurengamma (kleurruimte) en kalibratiemogelijkheden (hardwarekalibratie t.o.v. softwarekalibratie)?

Naar het artikel

Modellen van de ColorEdge-serie zijn uitgerust met het speciaal ontwikkelde ASIC-circuit waardoor een betrouwbare kleurweergave en een uniform helderheidsverloop gewaarborgd zijn.

Naar het artikel