Tijdens de workflow zijn consistente kleuren buitengewoon belangrijk

Als binnen een workflow steeds dezelfde digitale gegevens worden gebruikt, kan men ervan uitgaan dat binnen de afzonderlijke processen ook dezelfde kleurgegevens beschikbaar zijn. In de praktijk treden echter verschillen op, omdat apparaten kleuren op verschillende manieren weergeven. Dit geldt ook voor verschillende monitoren die binnen afzonderlijke processen worden gebruikt. De kleuren zullen er dus niet altijd binnen elke fase van een workflow hetzelfde uit zien.

In de praktijk komen kleuren bij verschillende apparaten niet perfect overeen

Een van de oorzaken hiervoor is dat invoer- en uitvoerapparaten zoals scanners, monitoren en kleurenprinters verschillende methoden voor het genereren van kleuren gebruiken en ook voor wat betreft hun kleurenweergavebereiken van elkaar verschillen. Hierdoor kan het gebeuren dat de weergegeven kleuren ondanks identieke gegevens van apparaat tot apparaat verschillen. Theoretisch gesproken is het vrijwel onmogelijk kleuren van verschillende apparaten "perfect" op elkaar af te stemmen.

Zo ontwikkelen monitoren, bijvoorbeeld door veroudering elk eigen eigenschappen voor kleurenweergave en andere karakteristieke afwijkingen. Daarom zullen kleuren op verschillende monitoren vaak iets afwijkend van elkaar worden weergegeven.

In professionele workflow-omgevingen, waarbinnen een streng kleurenbeheer nodig is, leiden verschillen in kleurenweergave van de ingezette apparaten ertoe dat niet kan worden voorspeld of bij het eindproduct daadwerkelijk de gewenste kleur wordt bereikt. Verschillen in kleurbegrip van de individuele medewerkers kunnen dit probleem nog eens versterken en het eindresultaat beïnvloeden.

Als er met een gemeenschappelijke kleurruimte wordt gewerkt, is al vanaf de eerste stap een uniform kleurenbeheer mogelijk. Voor een kleurenbeheersysteem geldt als belangrijkste eis dat de verschillen tussen de verschillende werkplekinstellingen (klant, ontwerper, pre-press en drukkerij) en ook de verschillen tussen de ingezette apparaten moeten worden gecompenseerd. Er moet een omgeving worden gecreëerd waarbinnen identieke gegevens er telkens hetzelfde uitzien.

Een correcte kleurenweergave op de monitor is doorslaggevend

Binnen digitale workflows worden afbeeldingen steeds vaker op monitoren gecontroleerd. Zonder enige twijfel is het hierbij van belang dat de gebruikte monitor alle kleuren foutloos weergeeft. De monitor zelf moet een uitstekende kleurenweergave hebben, met gladde kleurschakeringen en correcte instellingen voor kleurtemperatuur, helderheid en kleurtoon. Bovendien is het van belang dat alle monitoren binnen de workflow deze kenmerken identiek weergeven.

Monitoren moeten regelmatig worden gekalibreerd

Om de mogelijkheden van een monitor optimaal te kunnen benutten, is een regelmatige kalibratie onontkoombaar. Ook bij nieuwe monitoren kan men er niet van uitgaan, dat deze correct zijn ingesteld. Zij moeten zo worden gekalibreerd dat aan de vereisten van de gebruiksomgeving en het beoogde gebruiksdoel wordt voldaan. Als een monitor al geruime tijd in gebruik is, kan de kleurenweergave na verloop van tijd veranderen. De kleurenweergave van een monitor die oorspronkelijk goed gekalibreerd was, kan geleidelijk slechter worden. Om deze veranderingen te compenseren, moeten monitoren regelmatig worden gekalibreerd. Voor nieuwe monitoren die binnen een workflow worden ingezet, kunnen de kalibraties het beste met korte tussenpozen worden uitgevoerd (wekelijks/tweewekelijks). Bij een correcte en stabiele kleurenweergave kan de kalibratie naderhand maandelijks of om de zes weken worden uitgevoerd.

Vanwege het grote belang van een correcte kleurenweergave is het zeer belangrijk om te werken met een beheersysteem dat een goede weergave-omgeving garandeert.

Softwarematige kalibratie

Bij de softwarematige kalibratie worden eerst de eigenschappen van een monitor gemeten, en vervolgens op basis van de meetresultaten de computerinstellingen zo aangepast dat de kleurenweergave van de monitor door de aangepaste uitgangssignalen op de gewenste wijze wordt gecorrigeerd. Deze methode wordt gewoonlijk door kalibratiesoftware toegepast. Bij deze methode zijn per kleur maximaal 256 kleurgradaties mogelijk. De gegevens voor instelling van de doelkleur moeten uit deze 256 gradaties worden geselecteerd, waardoor het aantal kleuren dat kan worden weergegeven, sterk wordt gereduceerd. Het voordeel van deze methode is echter dat er willekeurige monitoren kunnen worden gekalibreerd, en niet slechts monitoren die voor hardwarematige kalibratie geschikt zijn.

Hardwarematige kalibratie

Hardwarematige kalibratie is een methode voor rechtstreekse aanpassing van de kleurenweergave door aanpassing van de monitorinstellingen. De ColorNavigator-software die standaard met alle ColorGraphic CG-monitoren wordt meegeleverd, berust op deze methode. Bij deze methode blijven de uitgangssignalen van de grafische kaart onveranderd. Er is dus geen sprake van een beperking van de kleurgradaties en de mogelijkheden van de monitor kunnen optimaal worden benut om een zeer nauwkeurige kalibratie te bereiken. Voorwaarde voor hardwarematige kalibraties is een monitor met een Lookup-tabel met ten minste 10 bits per kleur.

Uitgebreid kleurenweergavebereik van Adobe RGB gebruiken

Adobe RGB is een op de praktijkeisen afgestemde RGB-kleurruimte die in 1998 door Adobe Systems Inc. is ingevoerd. Zoals in het vergelijkende schema van afbeelding 1 duidelijk te zien is, beslaat Adobe RGB in bepaalde segmenten een groter kleurenweergavebereik dan sRGB. Dit is bijvoorbeeld op het traject van blauw naar groen het geval. In Adobe Photoshop kunnen afbeeldingsgegevens die met de kleurruimte Adobe RGB zijn opgeslagen, worden verwerkt. Ook moderne high-performance scanners en professionele digitale camera's werken met de kleurruimte Adobe RGB. Als afbeeldingsgegevens met de kleurruimte Adobe RGB zijn opgeslagen, moeten de monitoren waarmee de desbetreffende afbeeldingen worden weergegeven, eveneens het uitgebreide kleurenweergavebereik van Adobe RGB ondersteunen.

Nauwkeurigheid van de kleurkalibratie van monitoren verbeteren

Als een monitor de kleuren van de kleurruimte Adobe RGB kan weergeven, kan op de monitor bijvoorbeeld het gecorrigeerde kleurenweergavebereik worden weergegeven van een afbeelding die met een digitale camera in de modus Adobe RGB is opgenomen. Andere voordelen komen naar voren bij het bewerken van beelden.

In afbeelding 1 is te zien dat Adobe RGB in de pre-press-fase het gehele kleurenweergavebereik van de kleurruimte ISO Coated toont. Daarom is het een heel gangbare norm binnen de drukkerijbranche. Als een monitor de kleurruimte Adobe RGB kan weergeven, kunnen kleurcorrecties tijdens de Softproof met grotere nauwkeurigheid worden uitgevoerd.

Bovendien zijn er intussen drukprocessen als Hexachrome®, die naast de kleuren cyaan, magenta, geel en zwart ook de kleuren oranje en groen gebruiken, en hiermee een groter kleurenweergavebereik dan sRGB ondersteunen. Met dergelijke processen kan een hogere beeldkwaliteit worden bereikt. Hiervoor zijn ook monitoren met een grotere kleurruimte nodig.